Traumatic Brain Injury in children: Impact on brain structure, neurocognition and behavior

Samenvatting

Dit is in meerdere opzichten een bijzonder proefschrift. Het is niet alleen veel dikker dan gemiddeld met zijn 342 bladzijden en een samenvatting van maar liefst zeventien bladzijden, maar het bevat ook een twintigtal zeer aangrijpende foto's van kinderen met traumatisch hersenletsel. Ondanks de omvang is het een zeer coherent proefschrift geworden. Marsh Konigs heeft het effect onderzocht van traumatisch hersenletsel bij kinderen op de hersenstructuur, het neurocognitief functioneren en het gedrag. Hij heeft dit gedaan in deel I aan de hand van twee meta-analyses waarbij gekeken werd naar de effecten op globaal cognitief functioneren (voornamelijk intelligentiematen). Het bleek bijvoorbeeld dat de chronische impact van ernstig traumatisch hersenletsel zich liet vertalen tot een gemiddelde daling van 12 IQ-punten. Het bleek ook dat de performale vermogens van de intelligentie gevoeliger zijn voor deze effecten dan de verbale. Dit lijkt aan te sluiten bij de oude indeling van Wechsler van de 'hold'- (voornamelijk verbaal) versus de 'don't hold'-tests (voornamelijk performaal). Op de lange termijn blijken de nadelige effecten van hersenletsel op de intelligentie en het globaal neurocognitief functioneren bij kinderen groter dan bij volwassenen. Blijkbaar verstoort het de ontwikkeling bij kinderen, en bij volwassenen niet (meer). In deel II van het proefschrift zien we vijf empirische studies gerapporteerd naar de neurocognitie en twee met behulp van beeldvormend onderzoek. We zien dat traumatisch hersenletsel vooral kan leiden tot schommelingen in de aandacht ('lapses of attention') waardoor het tempo van de visuele informatieverwerking vertraagt, de intelligentie daalt en gedragsproblemen (hyperactiviteit en impulsiviteit) toenemen. De analogie met ADHD is opvallend, waarbij aandachtsproblemen (omissiefouten) ook aan de wieg lijken te staan van hyperactief gedrag. We lezen ook dat traumatisch hersenletsel bij kinderen kan leiden tot een verslechtering van de integratie van zintuigelijke informatie uit meerdere modaliteiten (bijvoorbeeld beeld en geluid) door aantasting van de integriteit van de wittestofbanen. Dit heeft vervolgens weer een negatief effect heeft op de neurocognitie. In het hele proefschrift blijft de auteur oog houden voor de klinische praktijk. Zo oppert hij het gebruik van de Sensory Profile (vragenlijst voor ouders, die veel gebruikt wordt in autismediagnostiek) in de klinische praktijk om de zintuigelijke prikkelverwerking bij kinderen met traumatisch hersenletsel te meten.