Voorwoord

Door uitbreiding van indicaties van deze hersenstimulatietechnieken krijgt de neuropsycholoog hiermee in toenemende mate te maken, zowel in de klinische praktijk als in het wetenschappelijk onderzoek. In de kliniek kan dat elke fase van de behandeling betreffen. Patiënten kunnen vóór een behandeling verwezen worden voor indicatiestelling, het inschatten van risico’s, en de neuropsycholoog kan vragen krijgen over de voorspelling van uitkomsten. Tijdens de behandeling kan het de monitoring van cognitieve effecten en bijwerkingen van DBS, ECT of TMS betreffen. Ten slotte kunnen na het toepassen van hersenstimulatie emotionele of cognitieve klachten overblijven die behandeling behoeven. In een onderzoekscontext kan het gaan om het evalueren van nieuwe interventies, het meten van subtiele veranderingen in cognitief functioneren of het optimaliseren van stimulatieprotocollen. Deze groeiende betrokkenheid vraagt om actuele kennis van de verschillende methoden, hun indicaties, werkingsmechanismen en mogelijke gevolgen voor het cognitief functioneren.

Belofte en voorzichtigheid

De toepassingen reiken verder dan symptoombestrijding. Onderzoek verkent of hersenstimulatie herstel kan versnellen na een beroerte, cognitieve achteruitgang kan vertragen bij neurodegeneratieve aandoeningen, of leerprocessen kan versterken bij gezonde individuen. Maar het is niet alleen een verhaal van vooruitgang: cognitieve bijwerkingen komen voor, soms subtiel, soms uitgesproken. Het vinden van de juiste balans tussen klinisch voordeel en mogelijke risico’s blijft een kernvraag.

Themanummer hersenstimulatie en cognitie

In dit themanummer van Tijdschrift voor Neuropsychologie belichten we technieken die de neuropsycholoog in het veld steeds vaker tegenkomt (zie Tabel 1). Dat kan zijn als behandeling voor neuropsychologische stoornissen, als onderdeel van monitoring van cognitieve effecten en bijwerkingen, of bij het adviseren over revalidatie en herstel. De bijdragen in dit nummer gaan onder andere in op:

• cognitieve bijwerkingen na ECT en hoe deze te monitoren en te behandelen;
• de toepassing van TMS als behandeling van neglect;
• de rol van de neuropsycholoog bij DBS bij Parkinsonpatiënten.

Zo bieden we een actueel en genuanceerd beeld van een veld dat niet alleen in beweging is, maar ook de rol en expertise van de neuropsycholoog blijvend zal veranderen.

Veel leesplezier!

Namens de themaredactie,
Esmée Verwijk & Isidoor Bergfeld

Tabel 1 Overzicht van technieken

© 2009-2026 Uitgeverij Boom Amsterdam
ISSN 1871-1391

De artikelen uit de (online)tijdschriften van Uitgeverij Boom zijn auteursrechtelijk beschermd. U kunt er natuurlijk uit citeren (voorzien van een bronvermelding) maar voor reproductie in welke vorm dan ook moet toestemming aan de uitgever worden gevraagd:

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën, opnamen of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (postbus 3060, 2130 KB, www.reprorecht.nl) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16, Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten, postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.cedar.nl/pro).

No part of this book may be reproduced in any way whatsoever without the written permission of the publisher.