BCoS: A screen for individual cognitive profiling and classification. Manual.

In 2012 is aan de bestaande tests de Birmingham Cognitive Screen (BCoS) toegevoegd. De BCoS is een nieuw instrument om patiënten op een aantal cognitieve problemen te screenen. De ontwikkelaars geven aan dat de schaal toe te passen is bij diverse oorzaken van hersenbeschadiging, maar de meeste klinische data zijn verzameld bij herseninfarctpatiënten. Men heeft zich bij de ontwikkeling ook sterk op deze groep gericht, waardoor de meeste aandacht is uitgegaan naar taal- en handelingsstoornissen en hieraan gerelateerde problemen.

Het doel van de BCoS is dan ook een cognitief profiel te beschrijven waarbij de patiënt op vijf domeinen wordt onderzocht, te weten:

• Aandacht en executieve functies
• Taal
• Geheugen
• Getalvaardigheden
• Praxis en actie

De eerste drie genoemde domeinen worden elk in twee subdomeinen onderverdeeld.

De taken die in de test zijn opgenomen variëren mijns inziens behoorlijk in operationalisatie. Sommige zijn wat klassieker van aard (zoals het kopiëren van een complexe figuur), terwijl anderen meer ecologische validiteit zouden kunnen hebben, zoals de 'multi-step objective use test'. Hierbij moet de patiënt een sequentie van handelingen uitvoeren met een aantal voorwerpen die voor hem op tafel worden neergelegd, zoals een paar batterijen en een zaklamp.

De test kan in ongeveer een uur worden afgenomen, 'to pinpoint a problem within a particular domain of cognition', maar de afname mag in meerdere onderzoeksmomenten worden opgedeeld. Voorwaarde is wel dat de patiënt voor de periode van een halfuur voldoende aandacht moet kunnen opbrengen.

De normen zijn op (slechts) honderd controleproefpersonen gebaseerd. De Britse standaardisatiecriteria waren leeftijd (50-64, 65-74, en boven 75 jaar), geslacht, en drie opleidingsgroepen. Er is voor de scoring ondersteuning via internet. Zo kunnen de patiëntendata worden ingevoerd en wordt er een zogenaamd 'visual snapshot' gemaakt die de score van de patiënt visualiseert in vijf domeinen en subdomeinen. De betrouwbaarheid is met test-hertestonderzoek bij twintig controles bepaald, met een interval van ongeveer honderd tot 250 dagen. Bij de klinische groep met een chronisch neurologische aandoening is de BCoS ook nog eens later dan zevenhonderd dagen na het letsel afgenomen, maar dit is bij slechts zeventien patiënten gedaan. Ofschoon de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid goed is (met Kappawaarden tussen de 0,85 en 1,00) is deze bij slechts acht tot twintig patiënten getoetst. Voor de validiteit is er ook vergelijkend onderzoek met andere tests verricht, maar hierbij heeft men uitsluitend gebruikgemaakt van specifieke tests en geen vergelijkbare screeningsinstrumenten.

Het is voor degene die vaak gebruikmaken van screeningsinstrumenten in de acute fase na de hersenbeschadiging de moeite waard zich te oriënteren op de bruikbaarheid van deze taak. Zonder Nederlandse normen is de klinische waarde naar mijn mening nog gering en er is nog weinig systematisch onderzoek naar het gebruik ervan in de praktijk verricht. Uitzondering hierop is een studie naar de validiteit en voorspellende waarde van de apraxietests van BCoS, bij 635 herseninfarctpatiënten (Bickerton e.a., 2013).