Neurobiological heterogeneity in ADHD

Samenvatting

Er is sprake van een grote heterogeniteit binnen de groep ADHD'ers. De studies in dit proefschrift analyseren die heterogeniteit op drie niveaus: binnen het neurobiologische systeem, met name het frontostriatale systeem, neuropsychologische verschillen in relatie tot aangedane neuroanatomische structuren, en tot slot de oorzakelijke heterogeniteit van anatomieverschillen in het cerebellum. Met behulp van DTI zijn de wittestofbanen van striatum naar prefrontale cortex onderzocht bij dertig kinderen met ADHD en dertig controles, en die studie laat zien dat er vooral verschillen zijn met controles ten aanzien van microstructurele organisatie en verbindingen, maar niet ten aanzien van myelinisatie. In het neuropsychologische deel, uitgevoerd bij 63 ADHD-kinderen en 86 controles, bleek dat er op tests aparte factoren voor controle, timing en beloningsgevoeligheid gevonden werden, met daarnaast nog een aparte factor vigilantie. Ten aanzien van neuroanatomische structuren, onderzocht bij 106 ADHD-kinderen en 106 controles, bleek dat een deel van de ADHD'ers gekenmerkt lijken te worden door een lager IQ en een vertraagde ontwikkeling van de schors. Bij ADHD'ers met een hoger IQ lijkt er sprake te zijn van een subtiele verdunning van de hele schors die stabiel blijft over leeftijd. En dan is er nog een derde groep waarbij geen noemenswaardige afwijkingen in de schors zijn gevonden. Voor de derde vraag werd gekeken naar de effecten van roken en alcoholgebruik door de moeder tijdens de zwangerschap in relatie tot de omvang van het cerebellum. Ook werd het effect van het XKR4-gen meegenomen in de analyses. Verschillen tussen controles en ADHD-kinderen werden wel gevonden, maar de effecten zijn nog niet makkelijk te interpreteren. Met dergelijke resultaten kunnen we wat genuanceerder naar de problemen van ADHD'ers kijken.