A compendium of tests, scales and questionnaires: The practitioner's guide to measuring outcomes after acquired brain impairment

Ik kan niet anders stellen dan dat de inhoud de belofte ook nakomt. Het is een zeer uitvoerig, goed beschreven boekwerk geworden, waarin een groot aantal instrumenten opgenomen zijn. De auteur beschrijft in hoofdstuk 1 hoe de instrumenten samengesteld zijn. Vooropgesteld wilde de auteur een zo representatief mogelijk beeld scheppen van de instrumenten die beschikbaar zijn op het gebied van NAH. Om in aanmerking te komen voor publicatie in het boek moest een instrument recentelijk gepubliceerd zijn in een peer-reviewed tijdschrift; er moesten gegevens beschikbaar zijn omtrent de psychometrische eigenschappen; een professional werkend in de gezondheidszorg moest in principe in staat zijn om de instrumenten af te nemen; en de test moest in het Engels beschikbaar zijn. Dit laatste is meteen ook een nadeel van het boek voor ons Nederlanders. De instrumenten beschreven in dit boek zijn veelal niet direct in het Nederlands beschikbaar. Het voordeel is echter dat veel instrumenten in hun geheel opgenomen zijn in het boek. Zo staan de vragenlijsten er volledig in, waardoor de lezer met het kopen van dit naslagwerk in een klap veel instrumenten tot zijn beschikking heeft.

Het is echter niet mogelijk om bij het vervaardigen van een dergelijk overzichtsboek alomvattend te zijn. De auteur speelt daarin vanaf het begin open kaart: Tate geeft zelf reeds aan dat er weinig instrumenten in het naslagwerk opgenomen zijn die het concept 'psychological well-being' of de belasting van de mantelzorger onderzoeken. Ook zijn er op dit moment meer artikelen gepubliceerd over instrumenten voor screening van specifieke doelgroepen, zoals mensen geclassificeerd met dementie of traumatisch hersenletsel dan voor andere doelgroepen, zoals mensen die te kampen hebben met de gevolgen van neurotoxiciteit. Hierdoor zijn eerst genoemde instrumenten meer terug te vinden in het boek.

De instrumenten worden in het boek ondergebracht in een viertal secties: Deel A is getiteld 'Body Functions'. Hierin worden instrumenten besproken die betrekking hebben op bewustzijn, oriëntatie, cognitieve functies, emoties en gedrag. Deel B is getiteld 'Activities and Participation'. Hierin worden instrumenten besproken die betrekking hebben op het dagelijks leven (ADL), participatie en sociale rollen. Deel C is getiteld 'Contextual Factors', waarin instrumenten terugkomen die betrekking hebben op de interactie van de patiënt met zijn omgeving. En ten slotte is er deel D, getiteld 'Multi-domain Scales', waarin de problematiek van niet-aangeboren hersenletsel multidimensioneel bekeken wordt.

Na het lezen van het boek kan ik enkel stellen dat de bespreking van de in het boek opgenomen instrumenten op een consistente, heldere en kritische manier gebeurt. De auteur heeft hierbij niet alleen oog voor de wetenschap of psychometrische eigenschappen van het instrument, maar zeker ook voor de klinische toepasbaarheid ervan. Daarnaast stelt de auteur een aantal kritische vragen ten aanzien van de gebruiker (Welke verantwoordelijkheden heeft deze? Of welke kwalificaties moet hij bezitten?), de informant (Wie is de beste informant? De cliënt, de partner?), et cetera.

Kortom, de lovende woorden van Lezak zijn gepast. Het is een inspirerend boekwerk, en dat is het zeker niet alleen voor specialisten die zich bezighouden met niet-aangeboren hersenletsel.