Mindreaders: The cognitive basis of 'theory of mind'

Samenvatting

Heel veel aspecten van cognitief functioneren vallen onder de vlag 'executief functioneren', zodat dat nauwelijks meer een verklarende functie heeft. Een van die aspecten is het vermogen om de gedachten en intenties van iemand anders te kunnen inschatten, wat we aanduiden met 'Theory of Mind' (ToM). Maar hoe werkt dit proces nu precies? Apperly heeft een overzicht geschreven waarin hij eerst de literatuur uit verschillende onderzoeksdomeinen op een rij zet: kinderen, kleuters en 'non-human animals', neuro-imaging studies en onderzoek bij mensen met een hersenaandoening en ten slotte studies bij volwassenen. Dat alles resulteert in een model – de 2-systemenverklaring – dat hij in een slothoofdstuk verder uitwerkt en toelicht. Het volwassen ToM-systeem bestaat volgens Apperly uit twee systemen: een systeem verwerkt informatie op een low-level, efficiënte, min of meer automatische manier, dat zich vroeg ontwikkelt en gelijk lijkt te zijn bij kinderen en bepaalde dieren. Daarnaast is er een meer complex, high-level-systeem voor mindreading, dat gebruik kan maken van kennis die ook voor andere cognitieve processen toegankelijk is. Het ontwikkelt zich langzaam en lijkt uniek voor mensen. Een 2-systemenbenadering is niet nieuw: men vindt dergelijke benaderingen ook terug op het gebied van social cognition en algemene modellen voor redeneren. Daarmee weten we nog steeds niet precies wat er nu in aangeboren ToM-modules gebeurt en op welke manier dat fout kan gaan. Met dit boek plaatst Apperly wel heel veel literatuur in een theoretisch kader en kunnen we meer systematisch denken dan vanuit, bijvoorbeeld, een Sally-Ann-taak.