De lerende mens

Samenvatting

Van der Helden en Bekkering hebben een origineel boek geschreven over hoe leren in zijn werk gaat. Origineel is het zeker: als onderzoeker op het gebied van het geheugen dacht ik allerlei bekende zaken tegen te komen over cognitie, geheugenmodellen en hippocampus, maar dat was niet zo. Nadat ze eerst allerlei filosofen hebben besproken die iets over leren hebben gezegd, plaatsen de auteurs hun betoog in een heel ander theoretisch kader. Zij hebben gekozen voor de zelfdeterminatietheorie van Edward Deci en Richard Ryan. Mij volstrekt onbekend, maar deze theorie zou bekend zijn in de onderwijswereld. Na enig speurwerk werd het duidelijk: het is een motivatietheorie die door Deci en collega's is toegepast op vele gebieden in de gezondheidszorg en het onderwijs. De theorie kent drie kernbegrippen: autonomie, verbondenheid en competentie. De tekst is vooral opgehangen aan deze termen. De auteurs proberen duidelijk te maken wat er nodig is om zaken te leren en benadrukken de rol van motivatie bij het leren. Het begrip verbondenheid refereert aan de sociale context waarin mensen leren: anderen kunnen als voorbeeld dienen. Er zijn aparte hoofdstukken gewijd aan het leren van wiskunde en taal. Hersenen en hersenbeschadigingen komen ook aan de orde. Het boek is voor een breed publiek toegankelijk. Het is van toepassing op onderwijssituaties, maar ook op bijvoorbeeld de revalidatie en lijkt mij een mooie aanvulling op de meer gangbare boeken over leren en geheugen.