Dat had je gedacht! Brein, bewustzijn en vrije wil in filosofisch perspectief.

Samenvatting

Slors, hoogleraar filosofie in Nijmegen, probeert vanuit een filosofische invalshoek te kijken naar de bevindingen en opvattingen van hersenwetenschappers over de vrije wil. Slors bespreekt allerlei bevindingen uit recent neurowetenschappelijk onderzoek. Dat onderzoek was primair gericht op het bewustzijn. In veel gevallen werd daarbij ook iets geconcludeerd over de vrije wil, namelijk dat die er niet zou zijn. Die stap gaat Slors te ver, het debat over keuzemogelijkheden is een ander debat dan dat over het bewustzijn, of Ik het ben die iets doet of mijn hersenen. Slors accepteert dat de onderzoeksresultaten aantonen dat we niet kunnen stellen dat onze bewuste intenties ons gedrag sturen (hoofdstukken 2 en 3). Maar het ik (zelf) valt niet samen met het bewustzijn (hoofdstuk 4) en dat wordt nu juist in diverse filosofische opvattingen over het zelf gesteld. En de conclusie is dan dat het onderzoek in feite niets zegt over de vrije wil. Daarmee is het vraagstuk niet opgelost, maar weten we weer dat een discussie over de vrije wil vraagt om precieze definities van ik of zelf, bewustzijn en kiezen.