Verbale vloeiendheidstaken bij kinderen

Samenvatting

In de klinische praktijk alsmede in wetenschappelijk onderzoek wordt veelvuldig gebruikgemaakt van zogenaamde verbale vloeiendheidstaken: taken die ook wel bekendstaan onder de noemer van 'Verbal Fluency', 'Freelisting' en/of 'Category production'. Alleen de zoekterm 'Verbal Fluency test' levert binnen Google Wetenschap al meer dan honderdduizend hits op. In het algemeen wordt een individu bij dit type taken gevraagd om binnen een vooraf gedefinieerd tijdsinterval (doorgaans zestig of negentig seconden) zo veel mogelijk woorden te produceren (mondeling of schriftelijk) die behoren tot een strikt gedefinieerde categorie (bijvoorbeeld diersoorten) (Lezak, 2004). De klassieke, en nog altijd meest gebruikte, scoringsmethode is het totaal aantal goed genoemde woorden. In dit artikel zal echter worden gepleit voor een meer procesmatige analyse van de verbale vloeiendheidstaken. Het aantal woorden dat iemand kan produceren in een periode van zestig of negentig seconden lijkt afhankelijk van de efficiëntie van diverse cognitieve deelfuncties, zoals het kunnen ophalen van gegevens uit het lexicon en/ of het semantisch geheugen, strategiegebruik en aandachtsregulatie, alsmede de interactie daartussen (Martin e.a., 1994; Monsch e.a., 1994). Enkel de observatie dat het totaal aantal correct genoemde woorden lager (of juist hoger) uitvalt dan verwacht, levert te weinig informatie op om 'hardere' conclusies te trekken omtrent onderliggende cognitieve constructen.