Brein onder druk: Over stress, agressie en veerkracht

Samenvatting

Dit boek begint nogal ambtelijk met semi-overheidstaalgebruik. Het laat vervolgens een mooie samenwerking zien tussen wetenschappers, praktijkmensen en cliënten. Het boek is tot stand gekomen onder auspiciën van het Nationaal Initiatief Hersenen en Cognitie (NIHC), waar ik trouwens nog nooit van gehoord had. Dit is een landelijk opererend orgaan, dat onderzoek naar de relatie tussen hersenen en gedrag wil stimuleren om zo die relatie beter te begrijpen én om de toepassing van dat onderzoek op maatschappelijke vraagstukken te bevorderen. Het NIHC kent meerdere onderzoeksprogramma's, waaronder Hersenen en Cognitie: Maatschappelijke Innovatie in gezondheidszorg, onderwijs en veiligheid (HCMI). En onder deze paraplu vallen allerlei deelonderzoeksprogramma's en is ook het boek tot stand gekomen. Het was even zoeken wat nu precies de context was, maar met behulp van de site www.hersenencognitie.nl werd me dit duidelijk. Brein onder druk is een bijzonder boek om een paar redenen. Ten eerste willen de auteurs ruim baan geven aan de neuropsychologie en de neurobiologie als mogelijke additionele verklaringen voor afwijkend gedrag, zoals in het geval van agressief gedrag en psychopathie. En ten tweede laten ze zowel wetenschappers, professionals als cliënten uitgebreid aan het woord, vooral over de onderlinge samenwerking. Ten derde beschrijven ze onderzoek dat een maatschappelijk belang dient. Het Preventief Interventie Team (PIT) in Amsterdam is een voorbeeld van dit alles. Het is opgericht, in samenwerking met collega klinisch neuropsycholoog Hanna Swaab en gemeenteambtenaren, om kinderen met ernstig (crimineel) probleemgedrag te identificeren, waarna neuropsychologisch onderzoek volgt gericht op onder andere sociale intelligentie, empathie, emotieregulatie en executief functioneren. Op basis van deze informatie bepalen de professionals van het PIT samen met andere betrokkenen (bijvoorbeeld de school) welke hulp het best bij een kind past. Onderzoek laat vervolgens zien dat 70% van de deelnemende kinderen na een jaar minder agressief en minder grensoverschrijdend gedrag laat zien.